Reklamlar

Haftanın deniz canlısı: Üzgün Balığı

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

Bilimsel adı: Callionymus lyra veya Callionymus dracunculus (Linnaeus, 1758) Türkçe adı Üzgün Balığı veya Mine Balığı

İngilizce – Dragonet, Common Dragonet

Fransızca – Callionyme Lyre, Dragonet Lyre

İspanyolca – Dragoncillo, Primita 

Türkçe ise Üzgün balığı yukarıda ki bilimsel adları ve yabancı dillerde ki karşılıklarına baktığınızda ne alaka kardeşim diyebilirsiniz. Adamlar balığa tipinden dolayı ejder ismini koymuşlar bizde ise Üzgün ismini koymuşlar. Bu üzgün acaba öz Türkçede Ejder mi demek diye de insan sormadan edemiyor. Kesinlikle “üzgün” ejder demek değil peki neden bu balığın ismi Üzgün olarak konmuş?

Neden Üzgün Balığı?

Karekin Deveciyan 1910’lu yıllarda İstanbul Balıkhane Müdürlüğünü yaparken Osmanlı imparatorluğu sınırları içinde ki balıklar ve balıkçılıkla ilgili bir kitap hazırlıyor. 1915 yılında basılan “Balık ve Balıkçılık” adlı kitap gerçek anlamda bir hazine diyebiliriz. Osmanlı imparatorluğunun tatlı su ve deniz balıkları ile ilgili bilgilere ve balıkçılık konusuna ilgi duyanlar için kesinlikle hazinedir. Eserin en ilginç yanlarından bir tanesi ise Balıkçılar arasındaki gelenek ve göreneklerin bu eserde anlatılması bu sayede sosyo-kültürel ve kültür tarihine ilişkin bilgileri de okuyabilmekteyiz. Özellikle balıklar hakkında ki batıl inançlar veya o dönemlerde insanların inandığı tedavi yöntemleri hakkında bilgileri hikayeleri bulabiliyoruz.

Gelelim bizim Üzgün Balığımız neden üzgünmüş sorusuna: Balığımız Osmanlı imparatorluğunda eti revaçta olmamasına hatta yenmemesine rağmen balıkçılara en çok sorulan balıklardan bir tanesi  üzgün balığı. İnsanlar balığımızı şu nedenden dolayı çok arıyorlar. Üzgün balığı, iyileşme sürecinde ki  bir hastanın vücuduna konulduğunda hastayı hastalıktan koruyacağına inanılmasından dolayı tılsımlı bir balık olarak görülüyor. Bu sebepten dolayı bazen insanların boynuna kurutulmuş ve tuzlanmış bir üzgün balığının asıldığı ve balığa da bu sebeple Türkçe “üzgün, üzülmüş insanların balığı” anlamında üzgün balığı denildiği belirtilir.http://efesmarine.blogspot.com/2014/10/efes-marine-balik-ve-balikcilik.html

İşte bizim Üzgün Balığı dememizin nedeni inançlarımızdan kaynaklıymış. Bir diğer adı olan Mine balığı ismi ise; erkek bireylerin renklerinin güzelliğinden dolayı Mine balığı olarak da bilinirler. Farsça mine sözcüğünün anlamı metallerin üzerindeki renkli cam kaplama olduğundan dolayı bizim balık bu adı almış.

Üzgün Balıkları hakkında birkaç bilgi paylaşalım.

Üzgün balıkları, ılıman ve soğuk suları sever, bu yüzden Karadeniz ve Marmara’da sıklıkla rastlanır. Ege ve Akdeniz’de de yaşıyor olsalar da, popülasyonları oldukça kısıtlıdır. Dibi çamur olan hem sığ hem de derin sularda karşılanırlar. Erkek bireyler, özellikle üreme mevsiminde mavi, mor ve sarı renklerle bezenir, birinci sırt yüzgeçleri uzun ve gösterişli olur. Boyları 10 ila 30 cm arasında değişen Üzgün balıklarının her hangi bir ekonomik değeri yoktur, ancak zaman zaman bilmeyenler tarafından benzediği kırlangıç ve kaya balıkları ile karıştırılabilir.

erkek-üzgün balığı-gezgin dalgıç-sualtı fotoğrafçısı-Callionymus lyra

Erkek Üzgün Balığı. Fotoğraf: Sait Özgür Gedikoğlu

Reklamlar
Paylaşın.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: